Friday, May 29, 2026

36. గాఫిల భఈ లో రే

 36.  గాఫిల భఈ లో రే

కీర్తన వివరాలు

  • రాగం: ఝంఝూటి 

  • తాళం: ఆది తాళం

  • భాష: హిందీ (తెలుగు లిపిలో ఇవ్వబడింది)

పల్లవి

గాఫిల భఈ లో రే పియా మైఁ కైసే జాఊఁ

ప్రతిపదార్థము:

  • రే పియా = ఓ ప్రియుడా! / ఓ చెలియా!

  • గాఫిల = ఉపేక్షించబడినదానిని / నిర్లక్ష్యం చేయబడినదానిని

  • భఈ లో = అయిపోయాను కదా

  • మైఁ = నేను

  • కైసే = ఎలా

  • జాఊఁ = వెళ్లగలను?

తాత్పర్యము:

ఓ చెలియా! నేను నా ప్రియుడి చేత పూర్తిగా ఉపేక్షించబడినదానిని (నిర్లక్ష్యం చేయబడినదానిని) అయిపోయాను. (ఇలాంటి స్థితిలో) నేను నా ప్రాణనాథుడి దగ్గరకు ఏ ముఖం పెట్టుకుని, ఎలా వెళ్లగలను?

చరణం

ఇన బాతన సోఁ మానన కీజై మైఁ తో మోహీ మేరే బాలమువా గాఫిల భఈ లో రే పియా॥

ప్రతిపదార్థము:

  • ఇన బాతన సోఁ = ఈ (లోకుల లేదా ఇతరుల) మాటలను

  • మానన కీజై = పట్టించుకోవద్దు / ఎక్కువ లక్ష్యపెట్టవద్దు

  • మైఁ తో = నేనైతే

  • మేరే బాలమువా = నా ప్రియుడి (స్వామి) యొక్క వలపులో

  • మోహీ = మోహపడిపోయాను / మునిగిపోయాను (సిగ్గు విడిచి ప్రేమలో పడ్డాను)

తాత్పర్యము:

ఈ లోకులు ఆడే నిందాపూర్వక మాటలను నువ్వు అస్సలు పట్టించుకోవద్దు, వాటికి అంతగా ప్రాధాన్యత ఇవ్వద్దు. నేనైతే ఏమాత్రం లోకనిందకు జంకకుండా, సిగ్గు విడిచి నా ప్రియుడి ప్రేమానురాగాలలో పూర్తిగా మునిగిపోయాను. (అయినా నా ప్రియుడు నన్ను ఉపేక్షించాడు, నేనెలా వెళ్ళను?)

విశేషములు

  • మధుర భక్తి: స్వాతి తిరునాళ్ మహారాజు ఈ కీర్తనను 'నాయికా-నాయక' భావనలో రచించారు. ఇక్కడ నాయిక (జీవాత్మ) తన పరమాత్ముడైన పద్మనాభస్వామి (నాయకుడు) కోసం విరహంతో తపిస్తోంది.

  • భాషా సౌరభం: దక్షిణ భారత సంగీత విద్వాంసుడైనప్పటికీ, స్వాతి తిరునాళ్ హిందుస్తానీ సంగీత శైలిలో, 'బ్రిజ్ భాష' (హిందీ రూపం) లో ఈ కీర్తనను అద్భుతంగా మలిచారు.

  • రసం: ఇందులో విప్రలంభ శృంగార రసం (విరహం) మరియు శరణాగతి భక్తి భావం ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి.

No comments:

Post a Comment

38. గోపనందన బలరిపునుత

  38.  గోపనందన బలరిపునుత  స్వాతి తిరునాళ్ మహారాజు గారి  గోపనందన బలరిపునుత   కృతి కి సంబంధించిన  ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం, విశేషాలతో కూడిన సమగ...