ఇది స్వాతి తిరునాళ్ మహారాజు రచించిన హిందుస్తానీ శైలి కీర్తన. ఇది సాధారణంగా మిశ్ర ఖమాజ్ రాగంలో, ఆది తాళంలో ఆలపించబడుతుంది.
రాగం: మిశ్ర ఖమాజ్ - తాళం: ఆది
పల్లవి
కాన్హా బజాయీ బాంసురీ
మన మోహే జినే రీ || టేక||
ప్రతిపదార్థము:
కానా (కన్హా): కృష్ణుడు
బజాయీ: వాయించెను
బాంసురీ: పిల్లనగ్రోవి (మురళి)
మన మోహే: మనసును దోచుకున్నాడు
జినే: ఎవరైతే (ఆయన)
రీ: ఓ సఖీ! (సంబోధన)
తాత్పర్యము:
ఓ సఖీ! ఆ కృష్ణుడు తన మురళిని వాయించాడు. ఆ వేణునాదంతో ఆయన నా మనసును పూర్తిగా దోచుకున్నాడు.
చరణము - 1
జబ తబ శ్యామ బజాయీ బాసురియా
లే గయే మేరే మనకీ కరార రీ
కానానే బజాయీ బాసురీ ||
ప్రతిపదార్థము:
జబ తబ: ఎప్పుడైతే / అప్పుడు
శ్యామ: నల్లనివాడైన కృష్ణుడు
లే గయే: తీసుకుపోయాడు / అపహరించాడు
మేరే మనకీ కరార: నా మనసు యొక్క ప్రశాంతతను (శాంతిని)
తాత్పర్యము:
శ్యామసుందరుడు ఎప్పుడైతే ఆ పిల్లనగ్రోవిని ఊదాడో, అప్పుడే నా మనసులోని ప్రశాంతత అంతా హరించుకుపోయింది. పగలు నిలకడ లేదు, రాత్రి నిద్ర లేదు; నా సర్వస్వం ఆయన నాదంలో లీనమైపోయింది.
విశేషములు
విరహ వేదన: కృష్ణుడు కలలో వచ్చి వెళ్ళిపోయిన తర్వాత, భక్తురాలికి (గోపికకు) కలిగిన తపన ఇక్కడ వ్యక్తమవుతుంది. పగలు ఆయనను చూడలేక, రాత్రి నిద్రపట్టక శరీరం, మనస్సు అలసిపోయాయి.
బృందావన వేణువు: బృందావనంలోని పొదరిళ్ళలో, వీధుల్లో వినిపించే ఆ నూతన వేణునాదం స్త్రీలందరినీ సమ్మోహితులను చేస్తోంది.
మధువన విహారి: మధువనంలోని వెదురు పొదల కింద, వటవృక్షం నీడన కూర్చుని గోవులను కాస్తూ వేణువు ఊదే ఆ గోపికావల్లభుడు సాక్షాత్తు పద్మనాభుడు.
ముద్ర: ఈ కీర్తన చివరలో స్వాతి తిరునాళ్ తన ఇష్టదైవమైన 'పద్మనాభ' ముద్రను ఉంచారు. శేషతల్పంపై శయనించే ఆ పద్మనాభుడు యుగయుగాల వరకు మనల్ని అనుగ్రహించాలని కవి ఆకాంక్షించారు.
