మహారాజా స్వాతి తిరునాళ్ కృతమైన ఈ 'శంకరాభరణం' రాగ కీర్తన సుచీంద్రం (తమిళనాడు) లో కొలువై ఉన్న పరమశివుని (స్థాణుమలయన్) వైభవాన్ని అద్భుతంగా వర్ణిస్తుంది. ఈ కీర్తనలోని కి సులభమైన తెలుగులో ప్రతిపదార్థం మరియు తాత్పర్యం
26. కీర్తన: కలయే పార్వతీనాథం
రాగం: శంకరాభరణం | తాళం: మిశ్ర చాపు | భాష: సంస్కృతం
పల్లవి
కలయే పార్వతీనాథం కరుణావాసం
ప్రతిపదార్థం:
కలయే: ధ్యానిస్తున్నాను / సేవిస్తున్నాను.
పార్వతీనాథం: పార్వతీ దేవికి భర్త అయినవానిని.
కరుణావాసం: దయకు నిలయమైన వానిని.
తాత్పర్యం: కరుణకు నిలయమైనవాడు, పార్వతీదేవి ప్రాణనాథుడైన ఆ పరమశివుడిని నేను సదా ధ్యానిస్తున్నాను.
అనుపల్లవి
వలశాసనాది విబుధ వంద్యమాన పాదపాథోజం
ప్రతిపదార్థం:
వలశాసన-ఆది: ఇంద్రుడు మొదలైన.
విబుధ: దేవతలచే / పండితులచే.
వంద్యమాన: నమస్కరించబడే.
పాద-పాథోజం: పద్మము వంటి పాదములు కలవానిని.
తాత్పర్యం: దేవేంద్రుడు మొదలైన దేవతలందరూ ఎవరి పద్మముల వంటి పాదాలకు నమస్కరిస్తారో, అట్టి పాద పద్మములు కలిగిన స్వామిని నేను కొలుస్తున్నాను.
చరణం (మొదటి భాగం)
ముకుట విరాజిత గంగం పూర్ణ - మహిత కృపామృ తాపాంగం లోక - నికర మనోమోహనాంగం కర - నీరజ శోభి కురంగం
ప్రతిపదార్థం:
ముకుట విరాజిత గంగం: కిరీటమున ప్రకాశించే గంగానది కలవానిని.
పూర్ణ మహిత కృపా అమృత అపాంగం: సంపూర్ణమైన, గొప్పదైన అమృతం వంటి కరుణా కటాక్షము (చూపు) కలవానిని.
లోక నికర మనో మోహన అంగం: లోకంలోని సమస్త జనుల మనస్సులను సమ్మోహింపజేసే అందమైన రూపం (అవయవాలు) కలవానిని.
కర నీరజ శోభి కురంగం: పద్మము వంటి చేతిలో హరిణమును (లేడిని) ధరించినవానిని.
తాత్పర్యం: ఆయన జటాజూటంలోని కిరీటంలో గంగాభవాని విరాజిల్లుతోంది. ఆయన కడగంటి చూపులు అమృతం వంటి కరుణను కురిపిస్తాయి. ఆయన దివ్య మంగళ స్వరూపం ప్రపంచమంతటినీ ముగ్ధులను చేస్తుంది. తన పద్మము వంటి హస్తమున ఆయన చిరులేడిని ధరించి ఉన్నారు.
విశేషాలు
క్షేత్ర మహిమ: ఈ కీర్తన తమిళనాడులోని సుచీంద్రం క్షేత్ర పాలకుడైన శివుడిని ఉద్దేశించినది. ఇక్కడ త్రిమూర్తులు (బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు) ఒకే లింగంలో 'స్థాణుమలయన్'గా కొలువై ఉండటం విశేషం.
వర్ణన: స్వాతి తిరునాళ్ వారు శివుని శాంత రూపాన్ని (కరుణావాసం) మరియు ఆయన అలంకారాలను (గంగ, లేడి) చాలా పొందికగా వర్ణించారు.
సాహిత్య సౌందర్యం: 'పాదపాథోజం' (పాద పద్మాలు), 'కర నీరజ' (హస్త పద్మాలు) వంటి పద ప్రయోగాలు కవి యొక్క గొప్పతనాన్ని చాటుతాయి.
చరణం (రెండవ భాగం)
ప్రకటితామరవైరి భంగం వర - బాహు వలయిత భుజంగం కామ - మకలంక మంగళ రంగం హర - మతిపృథు వృషభ వరేణ్య వర్య తురంగం
ప్రతిపదార్థం:
ప్రకటిత-అమరవైరి భంగం: ప్రసిద్ధులైన దేవతల శత్రువులను (అసురులను) సంహరించినవానిని.
వర-బాహు వలయిత భుజంగం: శ్రేష్ఠమైన తన భుజములకు సర్పములను కంకణములుగా ధరించినవానిని.
కామ-మకలంక మంగళ రంగం : మన్మథుని వంటి అందమైన, దోషరహితమైన, మంగళకరమైన రూపం కలవానిని.
హర-మతిపృథు వృషభవరేణ్య తురంగం: పాపాలను హరించేవాడు (హర), మిక్కిలి విశాలమైన శ్రేష్ఠమైన వృషభాన్ని (నందిని) వాహనంగా కలవానిని.
తాత్పర్యం: లోకకంటకులైన రాక్షసులను అంతమొందించేవాడు, భుజాలకు పాములను ఆభరణాలుగా ధరించినవాడు, మచ్చలేని అత్యంత సుందరమైన మంగళ స్వరూపం కలవాడు, గొప్పదైన నంది వాహనంపై విహరించేవాడైన పరమశివుడిని ధ్యానిస్తున్నాను
మల్లికా ముకుళాభ రదనం సోమ - మంజిమ మదహరవదనం శశ్వ - దుల్లస దచలేంద్రసదనం కృపా - దూరిత సేవక కదనం
ప్రతిపదార్థం:
మల్లికా ముకుళ-ఆభ రదనం: మల్లె మొగ్గల వంటి కాంతి గల దంతములు (పళ్లు) కలవానిని.
సోమ మంజిమ మదహర వదనం: చంద్రుని అందం యొక్క గర్వాన్ని అణచివేసేంతటి ప్రకాశవంతమైన ముఖం కలవానిని.
శశ్వ త్ -ఉల్లసత్ అచలేంద్ర సదనం: ఎప్పుడూ , ప్రకాశించే హిమవంతుడి (హిమాలయాల) వద్ద నివసించేవాడు.
కృపా-దూరిత సేవక కదనం: కరుణతో తన భక్తుల కష్టాలను/దుఃఖాలను దూరం చేసేవాడు.
తాత్పర్యం: తెల్లని మల్లె మొగ్గల వంటి దంతాలు, పున్నమి చంద్రుని మించిన అందమైన ముఖము కలిగిన ఆ స్వామి, పవిత్రమైన హిమాలయాల్లో నివసిస్తూ తనను సేవించే భక్తుల బాధలన్నిటినీ తన కృపతో తొలగిస్తారు.
శశధర శోభి జటాంతం సర్వ - శమలహృతావటు పాదాంతం పాద - విలసిత ఘోరకృతాంతం ముని - విమలహృదయాంబుజ భాంతం
ప్రతిపదార్థం:
శశిధర శోభి జటాంతం: చంద్రుని ధరించి ప్రకాశించే జటాజూటం కలవానిని.
సర్వ-శమల హృత పాదాంతం: తన పాదాలను ఆశ్రయించిన వారి సమస్త పాపాలను హరించే వానిని.
పాద విలసిత ఘోర కృతాంతం: తన పాదముతో భయంకరమైన యముడిని (కృతాంతం) శిక్షించినవానిని (మార్కండేయుని రక్షించిన ఘట్టం).
ముని విమల హృదయ అంబుజ భాంతం: మునుల నిర్మలమైన హృదయ పద్మములలో ప్రకాశించే వానిని.
తాత్పర్యం: చంద్రుడిని జటలలో ధరించిన ఆ స్వామి, తన పాదాలను నమ్మిన వారి పాపాలను నశింపజేస్తారు. తన భక్తుడి కోసం యముడినే ఎదిరించిన పరాక్రమశాలి. మునుల హృదయాలలో జ్ఞానజ్యోతిలా ప్రకాశించే దైవం ఆయన.
చరణం (చివరి భాగం)
విశరణభవసంకటాంతం గుహ - విఘ్నేశ విలసదుపాంతం అతి - విశద సితోపల కాంతం లోక - విదిత సుచీంద్ర పురాఖ్య నిశాంతం
ప్రతిపదార్థం:
విశరణ భవ సంకట అంతం: శరణు కోరిన వారి (విశరణ) సంసార సాగరంలోని కష్టాలను (భవ సంకట) అంతం చేసేవాడు (నివారించేవాడు).
గుహ విఘ్నేశ విలసత్ ఉపాంతం: కుమారస్వామి (గుహ) మరియు వినాయకుడు (విఘ్నేశ) ఇరువైపులా ప్రకాశిస్తూ (విలసత్) ఉండగా, వారి మధ్యలో కొలువై ఉన్నవాడు.
అతి విశద సితోపల కాంతం: మిక్కిలి స్వచ్ఛమైన స్పటిక మణి (సితోపల) వలె తెల్లగా మెరిసిపోయే దేహకాంతి కలవాడు.
లోక విదిత సుచీంద్ర పురాఖ్య నిశాంతం: ప్రపంచ ప్రసిద్ధి గాంచిన (లోక విదిత) 'సుచీంద్రం' అనే పేరు గల పురంలో (క్షేత్రంలో) నివాసం (నిశాంతం) ఏర్పరచుకున్నవాడు.
తాత్పర్యం:
తమను ఆశ్రయించిన భక్తుల సంసార బాధలను, కష్టాలను తుదముట్టించే పరమదయాళువు ఆయన. తన ఇరువురు కుమారులైన వినాయకుడు మరియు కుమారస్వామి పక్కన ఉండగా ముచ్చటగా కొలువుదీరి ఉంటాడు. స్పటికం లాంటి నిర్మలమైన, తెల్లని శరీర ఛాయతో ప్రకాశించే ఆ స్వామి, లోకప్రసిద్ధమైన సుచీంద్రం (కన్యాకుమారి సమీపంలో ఉంది) పురంలో వెలసి భక్తులను అనుగ్రహిస్తున్నాడు.
విశేషాలు:
క్షేత్ర నామం: ఇక్కడ 'నిశాంతం' అంటే ఇల్లు లేదా నివాసం అని అర్థం. సుచీంద్రం ఆయనకు ప్రియమైన నివాసం అని కవి వర్ణించారు.
కుటుంబ సమేతుడు: శివుడు కేవలం ఒంటరిగా కాకుండా, తన కుమారులైన వినాయక, షణ్ముఖులతో కలిసి ఉన్నాడని చెప్పడం ద్వారా భక్తులకు ఒక సంపూర్ణమైన మంగళ రూపాన్ని స్వాతి తిరునాళ్ వారు కళ్ళకు కట్టారు.
ముక్తి ప్రదాత: 'భవ సంకట' అనే పదం ద్వారా జనన మరణ చక్రం నుండి విముక్తి ప్రసాదించే జ్ఞానదాతగా శివుడిని స్తుతించారు.
విశేషం: ఈ కీర్తనలో ప్రతి చరణం శివుని యొక్క ఒక్కో గుణాన్ని (వీర్యం, కరుణ, అందం, జ్ఞానం) ఆవిష్కరిస్తుంది.
No comments:
Post a Comment