పతంజలి స్వాతితిరునాల్ అర్ధాలు: 06. అవధ సుఖదాయీ

అవధ సుఖదాయీ లలబ బజే బధాయీ

మహారాజ స్వాతి తిరునాళ్ రచించిన ప్రసిద్ధ రామ భజన. ఇది హిందీ భాషలో (బ్రిజ్ భాషా ప్రభావంతో) ఉన్నది.. దీనికి సంబంధించిన వివరణ . 08 -02 -2026

కీర్తన వివరాలు

అవధ సుఖదాయీ లలబ బజే బధాయీ

ప్రతిపదార్థము:
- అవధ: అయోధ్యలో
- సుఖదాయీ: సుఖాన్ని ప్రసాదించేవాడు (రాముడు)
- లలబ (లలనా): స్త్రీలు / ప్రజలు
- బజే బధాయీ: మంగళ వాద్యాలు వాయిస్తూ, శుభాకాంక్షలు తెలుపుకుంటున్నారు.
తాత్పర్యము: అయోధ్యకు సుఖాన్నిచ్చే శ్రీరాముడు జన్మించిన శుభ సందర్భంలో, అక్కడ మంగళ వాద్యాలు మ్రోగుతున్నాయి. అందరూ ఒకరికొకరు శుభాకాంక్షలు తెలుపుకుంటున్నారు.

రతన సింహాసన ఊపర రఘుపతి
సీతా సహిత సుహాయే - రామ
భరత సుమిత్రానందన రాధే చామర చతుర డులాయే

ప్రతిపదార్థము:
- రతన సింహాసన: రత్నఖచిత సింహాసనము
- ఊపర: పైన
- రఘుపతి: రఘువంశ ప్రభువైన రాముడు
- సీతా సహిత: సీతమ్మతో కూడి
- సుహాయే: ప్రకాశిస్తున్నాడు/శోభిస్తున్నాడు
- భరత సుమిత్రానందన (లక్ష్మణ/శత్రుఘ్న): భరతుడు, లక్ష్మణుడు
- చామర చతుర డులాయే: ఎంతో నేర్పుతో చామరాలు (వీవనలు) వీస్తున్నారు.
తాత్పర్యము: రత్న సింహాసనంపై సీతమ్మతో కలిసి శ్రీరాముడు ఎంతో అందంగా కొలువై ఉన్నాడు. భరతుడు, లక్ష్మణులు ఎంతో భక్తితో, చాకచక్యంగా ఆయనకు చామర సేవ చేస్తున్నారు.

గావ గావ జన మంగళ గావత
దేవన దుందుభీ బజాయే - రామ
రావణ మారే అసుర సబ మారే రాజ విభీషణ పాయే

ప్రతిపదార్థము:
- గావ గావ: పాడుతూ పాడుతూ
- జన మంగళ: ప్రజలంతా మంగళ గీతాలు పాడుతున్నారు
- దేవన: దేవతలు
- దుందుభీ బజాయే: దేవ దుందుభులను మ్రోగించారు
- రావణ మారే: రావణుడిని సంహరించాడు
- అసుర సబ మారే: రాక్షసులందరినీ అంతం చేశాడు
- రాజ విభీషణ పాయే: విభీషణుడికి రాజ్యాన్ని (లంకను) ఇచ్చాడు.
తాత్పర్యము: లోకమంతా మంగళ గీతాలు పాడుతోంది. రాముడు రావణుడిని, రాక్షస మూకలను సంహరించి, విభీషణుడిని రాజును చేసినప్పుడు దేవతలు ఆనందంతో దుందుభులను మోగించారు.

మాత కౌసల్యా కరత ఆరతీ
నిజ మన వాంఛిత పాయే - రామ
పదమననాభ ప్రభు ఫణి వర శాయీ త్రిభువన సుఖ కరీ ఆయే

ప్రతిపదార్థము:
- మాత కౌసల్యా: తల్లి కౌసల్య
- కరత ఆరతీ: హారతి ఇస్తోంది
- నిజ మన వాంఛిత పాయే: మనసులోని కోరికలన్నీ నెరవేరాయి
- పదమననాభ (పద్మనాభ): నాభిలో పద్మం కలిగినవాడు (విష్ణువు/స్వాతి తిరునాళ్ ముద్ర)
- ఫణి వర శాయీ: శేషపాన్పుపై శయనించినవాడు
- త్రిభువన సుఖ కరీ: ముల్లోకాలకు సుఖాన్ని చేకూర్చడానికి వచ్చాడు.
తాత్పర్యము: తన కోరికలన్నీ నెరవేరగా, తల్లి కౌసల్య తన కుమారుడైన రాముడికి హారతి ఇస్తోంది. ఆదిశేషునిపై శయనించే ఆ పద్మనాభ ప్రభువే (శ్రీమహావిష్ణువు) ముల్లోకాలకు సుఖాన్ని పంచడానికి రాముడిగా అవతరించాడు.

ముద్ర: స్వాతి తిరునాళ్ తన కీర్తనలలో చివరగా 'పద్మనాభ' అనే పదాన్ని వాడతారు. ఇక్కడ "పదమననాభ" అని ఉంది.
భాష: ఇది హిందుస్థానీ శైలిలో సాగే కీర్తన. స్వాతి తిరునాళ్ కేరళ రాజు అయినప్పటికీ సంస్కృతం, తెలుగు, కన్నడ, హిందీ భాషల్లో అద్భుతమైన రచనలు చేశారు.
భావం: ఈ కీర్తన శ్రీరామ పట్టాభిషేక వైభవాన్ని మరియు రామ జన్మ వృత్తాంతాన్ని కళ్ళకు కట్టినట్లు వివరిస్తుంది.