23. కలయామి శ్రీరామం
ఈ స్వాతి తిరునాళ్ కీర్తన యొక్క వివరణాత్మక విశ్లేషణ 26 02 2026
రాగము: ధన్యాసితాళము: రూపక తాళం
వాగ్గేయకారుడు: స్వాతి తిరునాళ్ మహారాజు
పల్లవి
సాహిత్యం: కలయామి శ్రీరామం
ప్రతిపదార్థం:
కలయామి: ధ్యానిస్తున్నాను / స్మరిస్తున్నాను.
శ్రీరామం: శ్రీరామచంద్రుని.
తాత్పర్యము: నేను శ్రీరామచంద్రుడిని మనస్ఫూర్తిగా ధ్యానిస్తున్నాను.
అనుపల్లవి
సాహిత్యం: ఖలదానవనాశనం కార్ముక శరధరం | బలభిదుపలనీలం వారిజాతనయనం ||
ప్రతిపదార్థం:
ఖల దానవ నాశనం: దుష్టులైన రాక్షసులను అంతమొందించేవాడు.
కార్ముక శరధరం: విల్లు, అమ్ములను ధరించినవాడు.
బలభిదుపల నీలం: నీలమణి వంటి దేహచ్ఛాయ కలిగినవాడు (బలభిదుపల అంటే ఇంద్రనీలమణి).
వారిజాత నయనం: పద్మముల వంటి కన్నులు కలవాడు.
తాత్పర్యము: దుష్ట రాక్షస సంహారి, కోదండధారి, ఇంద్రనీలమణి వంటి మేనిఛాయ మరియు పద్మ నేత్రములతో ప్రకాశించే శ్రీరాముడిని స్మరిస్తున్నాను.
చరణం 1
సాహిత్యం: శరణాగతభరణం జనకసుతాజాని మమిత కరుణం |
హరివీరావృ తోపాంత మంబుధి మదహర |
మరుణబింబ విరాజదధరం జనేశం |
దారితదారుణ రావణమతి మృదుతరహాసమహమిహ ||
ప్రతిపదార్థం:
శరణాగత భరణం: శరణు కోరిన వారిని రక్షించేవాడు.
జనకసుతాజాని: జానకీ దేవి (సీతమ్మ) భర్త.
అమిత కరుణం: అపారమైన దయ కలవాడు.
హరివీరావృత: వానర వీరులచే చుట్టూ ఆవరించబడినవాడు.
అంబుధి మదహర: సముద్రుని గర్వాన్ని అణిచినవాడు.
అరుణ బింబ విరాజదధరం: దొండపండు వంటి ఎర్రని పెదవులతో ప్రకాశించేవాడు.
జనేశం: ప్రజలకు ప్రభువు.
దారిత దారుణ రావణ: భయంకరుడైన రావణుడిని సంహరించినవాడు.
మృదుతర హాసం: అతి మెత్తని, స్వచ్ఛమైన చిరునవ్వు కలవాడు.
తాత్పర్యము: శరణు కోరిన వారిని ఆదుకునేవాడు, సీతాపతి, అంతులేని కరుణా సముద్రుడు, వానర సైన్యము మధ్య కొలువై ఉన్నవాడు, సముద్రుని గర్వభంగం చేసినవాడు, ఎర్రని పెదవులతో, మందహాసముతో అలరారుతూ రావణ సంహారం చేసిన లోకనాథుడిని కొలుస్తున్నాను.
విశేషములు
రాగ భావం: ధన్యాసి రాగం భక్తి మరియు శరణాగతి భావాలను పండించడానికి ప్రసిద్ధి. ఈ కీర్తనలో రామచంద్రుని సౌందర్యం మరియు పరాక్రమం రెండూ వర్ణించబడ్డాయి.
భాషా శైలి: స్వాతి తిరునాళ్ కీర్తనలు సంస్కృత పదభూయిష్టంగా ఉండి, వినడానికి ఎంతో లయాత్మకంగా ఉంటాయి.
భక్తి మార్గం: ఇందులో రాముడిని కేవలం వీరుడిగానే కాకుండా, "శరణాగత భరణం" (రక్షకుడు) గా మరియు "సారసిరుహనాభ" (విష్ణు స్వరూపం) గా కీర్తించడం జరిగింది.
చరణం 2
సాహిత్యం: కమనీయతరరూపం జలధిసమ గాంభీర్య మురుప్రతాపం | విమలయోగి మానసవిహిత నిజవసతి - మమర నికర తాపశమనపరాయణం | సామజపుంగవచారిమహృతిచణ నిజగతి మహమిహ ||
ప్రతిపదార్థం:
కమనీయతర రూపం: అత్యంత మనోహరమైన, సుందరమైన రూపము కలవాడు.
జలధిసమ గాంభీర్యమ్ : సముద్రమంతటి లోతైన గాంభీర్యము కలవాడు.
ఉరు ప్రతాపం: గొప్ప పరాక్రమము కలవాడు.
విమలయోగి మానస విహిత నిజవసతిమ్: నిర్మలమైన మనస్సు గల యోగుల హృదయాలలో తన నివాసాన్ని ఏర్పరచుకున్నవాడు.
అమర నికర తాప శమన పరాయణం: దేవతా సమూహాల యొక్క కష్టాలను (రావణ కుంభకర్ణాదుల వల్ల కలిగే బాధలను) పోగొట్టడమే దీక్షగా కలిగినవాడు.
సామజపుంగవ చారిమ్: గజరాజు (శ్రేష్ఠమైన ఏనుగు) వలె గంభీరంగా నడిచేవాడు.
అహృతి చణః: * అహృతి: (ఏనుగు నడకలోని అందాన్ని కూడా) తిరస్కరించుట లేదా అధిగమించుట.
చణః: ఆ విధంగా చేయడంలో ప్రసిద్ధి చెందినవాడు లేదా సమర్థుడు.
నిజగతి: తనదైన సహజ సిద్ధమైన నడక ద్వారా.
అహమిహ (అహం + ఇహ): అటువంటి శ్రీరాముడిని నేను ఇక్కడ ధ్యానిస్తున్నాను.
తాత్పర్యము
అత్యంత సుందరమైన రూపముతో, సముద్రమంతటి గాంభీర్యముతో, అపరిమితమైన పరాక్రమముతో ప్రకాశించే శ్రీరామచంద్రుడిని నేను సేవిస్తున్నాను. ఆయన నిరంతరం నిర్మల హృదయులైన యోగుల మనస్సులలో వసిస్తూ, దేవతల కష్టాలను కడతేరుస్తుంటాడు. గజరాజు యొక్క రాజసాన్ని సైతం వెలవెలబోయేలా చేసే (అధిగమించే) అత్యంత వైభవోపేతమైన తన సహజ గమనంతో అలరారే ఆ పరమాత్ముడిని నేను మనసారా కొలుస్తున్నాను.
విశేష వ్యాఖ్య
నడకలోని వైభవం: సాధారణంగా గజరాజు (ఏనుగు) నడకను అత్యంత గంభీరమైనదిగా చెబుతారు. కానీ ఇక్కడ కవి రాముడి నడక ఆ గజరాజు నడకలోని గర్వాన్ని కూడా అణిచివేసేంత అందమైనదని వర్ణించడం ద్వారా రాముడి రాజసాన్ని అత్యున్నతంగా తీర్చిదిద్దారు.
యోగి హృదయ నివాసం: భగవంతుడు బాహ్య ప్రపంచం కంటే, నిశ్చలమైన భక్తి గల యోగుల అంతరంగంలోనే స్థిరంగా ఉంటాడని ఈ చరణం బోధిస్తోంది.
చరణం 3
సాహిత్యం: నతభవగదహారిణం సరసీరుహనాభ మమలహారిణం | శతమన్యు ముఖనుత సంగరమనుజసంయుత - మాత్మనిరీక్షణ హతపాప సముదాయం | ఆతుర సాధుజనావన పటుతమ గుణగణ మహమిహ ||
ప్రతిపదార్థం:
నత భవ గద హారిణం: తనను నమ్మిన వారి సంసార రోగాలను (కష్టాలను) పోగొట్టేవాడు.
సరసీరుహనాభ: పద్మము నాభియందు కలవాడు (విష్ణు స్వరూపుడు).
శతమన్యు ముఖనుత: ఇంద్రాది దేవతలచే స్తుతించబడినవాడు.
అమల హారిణం: నిర్మలమైనవాడు మరియు పాపాలను హరించేవాడు.
ఆత్మనిరీక్షణ హతపాప సముదాయం: తనను స్మరించినంత మాత్రాన పాప సమూహాలను నశింపజేసేవాడు.
ఆతుర సాధుజనావన: కష్టాల్లో ఉన్న సాధువులను, భక్తులను రక్షించడంలో నేర్పరి.
తాత్పర్యము:
తన్ను వేడుకున్న భక్తుల పాపాలను, సంసార బంధాలను తొలగించే సరసీరుహనాభుడు, ఇంద్రాది దేవతలచే కొనియాడబడేవాడు. తనని స్మరించే భక్తుల పాపాలను హరిస్తూ, దీనులను మరియు సాధువులను రక్షించే గొప్ప గుణములు కలిగిన శ్రీరాముడిని నేను సేవిస్తున్నాను.
విశేషములు
ముద్ర: ఈ కీర్తన చివరిలో "సరసీరుహనాభ" అనే పదం ఉంది, ఇది స్వాతి తిరునాళ్ మహారాజు గారి కలం పేరు (ముద్ర).
భావం: ఈ చరణాలలో రాముడిని సర్వవ్యాపి అయిన విష్ణుమూర్తిగా, యోగుల హృదయ నివాసిగా వర్ణించడం జరిగింది.
No comments:
Post a Comment